श्री सांजीरबा देवस्थान, बेडग

🛑 *श्री.सांजीरबा यात्रेनिमित्त सांजीरबा देवाचा इतिहास*

 

बेडगमध्ये वेगवेगळ्या देवतांना समर्पित असणारी बरीच मंदिरे आहेत, त्यापैकी सांजीरबा हे मंदिर 

असे म्हटले जाते की, आरगच्या गावकऱ्यानी सांजी ची वाटी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या वाटीची वाड्यात पालखीमध्ये मिरवणूक काढण्याची प्रथा होती, जी आरगची प्रतिष्ठा आणि प्रतिष्ठेचे प्रतीक मानली जात होती आणि म्हणूनच  तिचे रक्षण करण्यासाठी बलिदान देण्यासही ग्रामस्थ कचरत नव्हते. ते टिकवण्यासाठी जगत होते. 

                    

अशाच एका प्रसंगी बेडग येथील कोष्टी बांधव आपल्या कुटूंबियांशी भांडणानंतर मिरवणुकीत भाग घेण्यासाठी गेला आणि रागाच्या भरात वाटी वर हात ठेवला आणि वाटी घेऊन  बेडगच्या दिशेने पळत सुटला.आरग चे लोक त्याच्या मागे लागले. 

रक्ताच्या तहानलेल्या जमावाला पाहून बेडगच्या वेशीपाशी येऊन त्याने दरवाजे ठोठावले . संपूर्ण प्रसंगाची जाणीव झाल्याने गेट किंचित उघडले गेले. पण कोष्टी चे डोके आरग ग्रामस्थांनी स्वत: वेगळे केले आणि त्यांच्या मागे धड  बोलताना त्यांनी ते ऐकले  (एक मैल) अंतर पार केले असेल तर ते धड पुन्हा बोललं... "#जीत_पातूर_माझं *धड_नेशीला_तिथं_पातूर_बेडग_ची शिव....*  मग त्यांनी त्याचे धड तिथेच सोडून निघून गेले.  त्या जागेवर एक दगड उभा राहिला जो अद्याप तेथे आहे  आणि त्यावरूनच आरग-बेडग ची सीमा मानली जाते 

त्यानंतर त्याचे डोके देखील झोपडीत पुरले गेले होते परंतु आश्चर्यकारकपणे ते वाढू लागले. घाबरुन गावकऱ्यानी त्याच्या आईला बोलावून घेतले आणि वाढू नये असा सल्ला देण्यास सांगितले आणि जर ते वाढले नाही तर ते भूत मानले जाईल. यानंतर डोके अदृश्य झाले आणि त्या जागी दगडांचा आणखी एक ब्लॉक उगवला ज्यावर एक मंदिर बांधले गेले. हे सांजिरंबा मंदिर म्हणून ओळखले जाते आणि आषाढ महिण्याच्या अमावस्येला लागणार्‍या मेळ्याच्या दिवशी सांजिरबा आणि सांजीची वाटी,  चेहर्याचा मुखवटा  पालखीमध्ये ठेवला जातो आणि मिरवणुकीत नेला जातो. हा दिवस एक पवित्र दिवस मानला जातो आणि उत्साहाने साजरा केला जातो. 

*पूजा करण्याचा मान कोष्टी बांधवाना असतो* 

सांजिरबाच्या नावानं चांगभलं... 🙏🚩

*लेखन - पृथ्वीराज माने सरकार*